Harvard Üniversitesi araştırmacıları, bazı büyük ameliyat türlerinin bilişsel kapasitelerde, özellikle hafızada hızlanmış düşüşle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Çalışmada kalça eklemi protezi veya karın ameliyatı geçiren bazı hastalarda hafıza kaybı dahil bilişsel gerileme riskinin arttığı belirlendi. Araştırmacılar, ameliyat öncesi demans belirtisi taşımayan 70'li yaşlarındaki 560 kişiyi altı yıl boyunca izledi.
Sonuçlar, katılımcıların yüzde 25'inde herhangi bir değişiklik olmadığını, yüzde 60'ında hafif düşüş yaşandığını ve yüzde 15'inde ameliyattan bir ay içinde keskin bozulma kaydedildiğini gösterdi. Araştırmacılar, hızlı gerilemenin ameliyat sonrası ortaya çıkan sanrı durumuyla ilişkili olduğunu tespit etti. Ameliyat stresi ve iltihaplanmanın beyne etki edebileceği veya cerrahinin halihazırda mevcut olan ancak fark edilmeyen bilişsel düşüşü ortaya çıkarabileceği değerlendiriliyor.
Çalışma gözleme dayalı nitelikte olup ameliyat ile bilişsel gerileme arasında doğrudan nedensellik kanıtlamıyor.