İran'ın batısındaki İlam kentinde, Zagros Dağları'nın yamaçlarında yüzyıllardır sürdürülen 'Çeşmer' yas geleneği, toplumsal bir ritüel olarak varlığını koruyor. İlam Kültürel Miras, Turizm ve El Sanatları Genel Müdürü Ferzad Şerifi, geleneğin bölgenin somut olmayan kültürel mirasının en belirgin unsurlarından biri olduğunu söyledi. Şerifi, Çeşmer'in 28 Aralık 2011'de ülkenin somut olmayan anıtları listesine 31 numara ile kaydedildiğini belirtti.
Sorna ve Dehli davulu eşliğinde icra edilen ritüelde, 'Muye' adı verilen ağıtlar, eril deve 'Kotel' gibi semboller ve kadınların yas çığlıkları öne çıkıyor. Yerel müzisyen Kerim, Sorna'nın her makamının farklı bir duyguyu taşıdığını ve çalgının eğlence değil kayıp acısını anlattığını ifade etti. Kültürel miras uzmanı Biri, ritüelin ulusal listeye dahil edilmesinin koruma için yeterli olmadığını, geleneğin canlılığının yeni nesillerin katılımına bağlı olduğunu vurguladı