Irak, geniş petrol ve mali kaynaklarına karşın yatırım çekmekte ve yeni istihdam yaratmakta kronik sorunlarla karşılaşıyor. Ülkedeki işgücü piyasasına yılda 160 ila 250 bin mezun girerken nüfusun yaklaşık 46 milyona ulaşması baskıyı artırıyor. Hükümet verilerine ve ekonomi danışmanlarına göre kamu gelirlerinin yüzde 90-95’i petrolden sağlanıyor ve kamu harcamalarının yaklaşık yüzde 70’i maaşlara ayrılıyor.
Resmi veriler, işsizlik oranında farklı sinyaller veriyor. Planlama Bakanlığı, 2025 yılında işsizliğin yüzde 13’e gerilediğini duyururken diğer tahminler 2026’nın ilk yarısında oranın yüzde 15,5’e yükseldiğini gösteriyor. Genç işsizliği ise yüzde 28-32 aralığında seyrederek bölgenin en yüksek oranları arasında yer alıyor.
Uluslararası ekonomi uzmanı Nivar es-Sa’di, sorunun tek bir nedene bağlanamayacağını belirterek idari verimsizlik ile siyasi hesapların devlet yönetimindeki ağırlığının iç içe geçtiğini söylüyor. Es-Sa’di, birçok kurumun liyakat yerine paylaşım mantığıyla yönetildiğini, bunun da projeleri geciktirdiğini ve yatırım fırsatlarını heba ettiğini kaydediyor. Dünya Bankası ve IMF de yüksek işsizliği özel sektörün büyüme kapasitesinin sınırlı olması ve ekonominin kamu ile petrole bağımlılığıyla ilişkilendiriyor.